Replace-by-Fee (RBF): cách tăng phí cho giao dịch Bitcoin bị treo
Cách rẻ nhất để tăng tốc giao dịch do chính bạn gửi.
RBF là gì?
Replace-by-Fee là một chính sách chuyển tiếp của Bitcoin cho phép thay thế một giao dịch chưa xác nhận bằng phiên bản mới chi tiêu ít nhất một đầu vào giống giao dịch cũ và trả phí cao hơn. Các node và thợ đào giữ lại phiên bản trả phí cao hơn và loại bỏ phiên bản cũ. Vì cả hai phiên bản cùng chi tiêu một số coin, chỉ một trong số chúng có thể được xác nhận.
RBF được giới thiệu trong BIP 125, vốn yêu cầu giao dịch gốc phải “báo hiệu” khả năng được thay thế. Kể từ Bitcoin Core 28.0 (tháng 10/2024), các node mặc định chấp nhận giao dịch thay thế ngay cả khi không có tín hiệu đó — gọi là full RBF. Trên thực tế, yếu tố giới hạn giờ đây là ví của bạn: ví phải cho phép bạn tạo giao dịch thay thế.
Các quy tắc giao dịch thay thế phải tuân theo
- Phải trả tổng phí cao hơn giao dịch gốc (và cao hơn mọi giao dịch con của nó mà nó loại bỏ).
- Phần phí tăng thêm ít nhất phải bù được kích thước của chính nó theo mức phí chuyển tiếp gia tăng (0,1 sat/vB trên Bitcoin Core hiện tại, 1 sat/vB trên nhiều node cũ hơn).
- Phải có mức phí cao hơn các giao dịch mà nó thay thế.
Ví sẽ tự xử lý các quy tắc này — bạn chỉ cần chọn mức phí mới. Hãy xem trước mức phí cho khối kế tiếp để chỉ cần tăng phí một lần.
Cách dùng RBF trong các ví phổ biến
| Ví | Vị trí tùy chọn |
|---|---|
| Bitcoin Core | Tab Transactions → nhấp chuột phải → “Increase transaction fee” (hoặc bumpfee trong console) |
| Electrum | History → nhấp chuột phải vào giao dịch → “Increase fee” |
| Sparrow | Transactions → nhấp chuột phải → “Increase Fee (RBF)” |
| BlueWallet | Mở giao dịch → “Bump fee” |
| Trezor Suite | Chi tiết giao dịch → “Bump fee” |
| Ví khác | Tìm “Speed up”, “Bump fee”, “Increase fee”, “Replace” hoặc “Tăng tốc”, “Tăng phí” |
Menu của ví có thể thay đổi giữa các phiên bản; nếu bạn không tìm thấy tùy chọn này, có lẽ ví của bạn không hỗ trợ RBF cho giao dịch đó.
Dùng RBF để hủy giao dịch
Một số ví có tùy chọn “Hủy giao dịch” (Cancel transaction). Về mặt kỹ thuật, đây là một giao dịch thay thế RBF gửi chính số coin đó về địa chỉ của bạn với phí cao hơn. Nếu nó được xác nhận trước, khoản thanh toán gốc sẽ mất hiệu lực. Cách này chỉ hoạt động khi giao dịch gốc chưa được xác nhận, và bạn vẫn phải trả phí mạng. Hướng dẫn đầy đủ: Có thể hủy giao dịch Bitcoin chưa xác nhận không?
Khi nào không thể dùng RBF
- Bạn là người nhận — chỉ người gửi mới tạo được giao dịch thay thế. Hãy dùng CPFP.
- Khoản thanh toán đến từ sàn giao dịch — hãy liên hệ bộ phận hỗ trợ của sàn, hoặc dùng dịch vụ tăng tốc.
- Ví của bạn không có chức năng tăng phí, hoặc đó là ví cứng/multisig khó ký lại.
Trong những trường hợp này, tăng tốc premium hoạt động mà không cần thay đổi giao dịch.
Dành cho người bán: vì giao dịch thay thế giờ được chuyển tiếp theo mặc định, hãy coi mọi khoản thanh toán đến chưa xác nhận là có thể bị đảo ngược cho đến khi có ít nhất một xác nhận.