Replace-by-Fee (RBF): takılan bir Bitcoin işleminin ücreti nasıl artırılır
Kendi gönderdiğiniz bir işlemi hızlandırmanın en ucuz yolu.
RBF nedir?
Replace-by-Fee, onaylanmamış bir işlemin, aynı girdilerden en az birini harcayan ve daha yüksek ücret ödeyen yeni bir sürümle değiştirilmesine izin veren bir Bitcoin iletim kuralıdır. Düğümler ve madenciler daha çok ödeyen sürümü tutar, eskisini atar. Her iki sürüm de aynı coinleri harcadığı için yalnızca biri onaylanabilir.
RBF, orijinal işlemin değiştirilebilir olduğunu “işaretlemesini” şart koşan BIP 125 ile getirildi. Bitcoin Core 28.0'dan (Ekim 2024) bu yana düğümler, bu işaret olmasa bile değiştirme işlemlerini varsayılan olarak kabul ediyor — buna full RBF denir. Pratikte artık belirleyici olan cüzdanınızdır: değiştirme işlemini oluşturmanıza izin vermesi gerekir.
Değiştirme işleminin uyması gereken kurallar
- Orijinal işlemden (ve çıkardığı tüm alt işlemlerden) daha yüksek toplam ücret ödemelidir.
- Ek ücret, en azından kendi boyutunu artımlı iletim oranıyla karşılamalıdır (güncel Bitcoin Core'da 0,1 sat/vB, pek çok eski düğümde 1 sat/vB).
- Değiştirdiği işlemlerden daha yüksek bir ücret oranına sahip olmalıdır.
Bu kuralları cüzdanınız sizin yerinize uygular — siz yalnızca yeni bir ücret oranı seçersiniz. Ücreti tek seferde artırmak için önce güncel sonraki blok oranını kontrol edin.
Popüler cüzdanlarda RBF nasıl kullanılır?
| Cüzdan | Nerede bulunur |
|---|---|
| Bitcoin Core | Transactions sekmesi → sağ tık → “Increase transaction fee” (veya konsolda bumpfee) |
| Electrum | History → işleme sağ tık → “Increase fee” |
| Sparrow | Transactions → sağ tık → “Increase Fee (RBF)” |
| BlueWallet | İşlemi açın → “Bump fee” |
| Trezor Suite | İşlem ayrıntıları → “Bump fee” |
| Diğer cüzdanlar | “Speed up”, “Bump fee”, “Increase fee”, “Replace” veya “Ücreti artır”, “Hızlandır” gibi seçeneklere bakın |
Cüzdan menüleri sürümden sürüme değişir; seçeneği bulamıyorsanız cüzdanınız muhtemelen o işlem için RBF'yi desteklemiyordur.
RBF ile işlemi iptal etmek
Bazı cüzdanlar “Cancel transaction” (İşlemi iptal et) seçeneği sunar. Teknik olarak bu, aynı coinleri daha yüksek ücretle kendi adresinize geri gönderen bir RBF değiştirme işlemidir. Önce bu onaylanırsa orijinal ödeme geçersiz olur. Yalnızca orijinal işlem onaylanmamışken çalışır ve ağ ücretini yine de ödersiniz. Ayrıntılı rehber: Onaylanmamış bir Bitcoin işlemi iptal edilebilir mi?
RBF'nin mümkün olmadığı durumlar
- Alıcı sizsiniz — değiştirme işlemini yalnızca gönderen oluşturabilir. Bunun yerine CPFP kullanın.
- Ödeme bir borsadan geldi — borsanın destek ekibine yazın veya bir hızlandırıcı kullanın.
- Cüzdanınızda ücret artırma özelliği yok ya da yeniden imzalanması zor bir donanım/multisig kurulumu kullanıyorsunuz.
Bu durumlarda premium hızlandırma, işlemi hiç değiştirmeden çalışır.
Satıcılar için: değiştirme işlemleri artık varsayılan olarak iletildiğinden, onaylanmamış her gelen ödemeyi en az bir onay alana kadar geri alınabilir kabul edin.